Gizakiaren eragina bioman

Gizakia, une honetan dakigunetan oinarrituz, bioma zehatz batean sortu zen: Sabanan. Afrikako sabanatik oso goiz hasi zen mundu osora zabaltzen eta gaur egun ia ez dago giza presentziarik gabeko lekurik. Salbuespen bakarra Antartika izan liteke. 

Gizakiaren eragina bioman

Zabaltze horretan, gizakiak hainbat ingurunetan kokatu da. Inguru horiek, askotan, ez zuten inolako antzik jatorrizko sabanarekin eta egokitu behar izan du. 

Hala ere, ezin dugu pentsatu gizakia inguru horietara egokitu baino ez dela egin; ahal izan duen neurrian, ingurua aldatu egin du, bere beharrei egoki erantzuteko. Horren ondorio dira gaurko biomak; askotan jatorrizkoekin zerikusi handirik ez dutenak.

Gizakiaren eragina bioman
Oihan tropikala eta gizakia
Sabanaren eraldaketa 
Bizitza basamortuan
Baso hosto-erorkorren etorkizuna
Belardien erabilera 
Taigaren ustiaketa 
Tundraren erabilera ekonomikoa

Bioma

Baldintza klimatiko antzekoak eta ezaugarri ekologiko (landare eta animalia-talde) berdintsuak dituzten eremu geografikoei deitzen zaie bioma

Biomak sailkatzeko irizpide nagusia klima da; izan ere, klimak eragin handia du toki jakin bateko izaki bizidunen ezaugarrietan.  Baina biomak aztertzeko garaian, beste irizpide hauek ere edukiko ditugu kontuan:

  • Lurraldearen kokapen geografikoa.
  • Erliebea, lurzoruaren ezaugarriak.
  • Landaredi mota (belardiak, basoak, landareen egokitzapena ingurumeneanā€¦).
  • Animaliak (nola belarjale, hala haragijale), eta haien egokitzapenak.
  • Gizakiaren jarduera, bioman aldaketa handiak eragiten dituelako.

Gizakia, une honetan dakigunetan oinarrituz, bioma zehatz batean sortu zen: Afrikako sabanan, eta handik mundu osora hedatu zen. Gaur egun ia ez dago gizakirik gabeko lekurik. Salbuespen bakarra Antartika izan liteke. Zabaltze prozesu horretan, gizakiak inguru ezberdinetara egokitu behar izan du. Egokitzapen horretarako, ingurua aldatu egin du, bere beharrei hobe erantzuteko. Horren ondorio dira gaurko biomak, eta gizakien eraldaketaren ondorioz askotan jatorrizkoekin zerikusi handirik ez dute.

Bioma bakoitzaren ezaugarriak, dagokion klimaren artikuluan eta  bioma bakoitzean gizakiaren eragineko artikulutan aurkitu ditzakezu. 

Biomak Klimak Gizakiaren eragina bioman
Oihan tropikala Klima ekuatoriala Oihan tropikala eta gizakia
Sabana Klima tropikala Sabanaren eraldaketa 
Basamortua, estepa Basamortuko klima Bizitza basamortuan
Baso hosto erorkorrak Klima ozeanikoa Baso hosto-erorkorren etorkizuna
Belardia Klima kontinentala Belardien erabilera 
Nahasia: hosto erorkorrak, tropikalak, koniferoakā€¦ Klima txinatarra Baso hosto-erorkorren etorkizuna
Tundra, basamortua, taiga Goi-mendietako klima  
Taiga Klima siberiarra Taigaren ustiaketa 
Tundra, izotzezko basamortua Klima polarra Tundraren erabilera ekonomikoa
Baso mediterraneoa Klima mediterraneoa